Avf Ibnu Malik (Radıyallahu anh) naklediyor ki,

• Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e fey malı gelince, hemen gününde dağıtırdı.

Evliye iki hisse, bekara bir hisse verirdi.

Ebu Davud, Hara 14, (2953)

1- Bu hadis, Resûlullah (Aleyhissalâtu Vesselâm)'ın fey malını nasıl dağıttığı hususunda açıklık getirmektedir. İki prensip dikkat çekiyor:

a) Fey'in bekletilmeyip, hemen dağıtılması.

b) Fey'in dağıtımında eşitliğe değil, ihtiyaç durumuna riâyet edilmesi. Zîra, ilk nazarda evlinin bekârdan daha çok ihtiyaç içinde olacağı kabul edilir.

2- Fey malı deyince ulemâ umumiyetle Müslümanların savaşmaksızın, gayrı müslimlerden aldıkları her çeşit vergileri anlamışlardır: Cizye, gümrük, harâc, İslâm diyarında izinle ticaret yapanlardan alınan öşür vs.

3- Fey'in masrafı (harcama yerleri) hususunda farklı görüşler ileri sürülmüştür:

* Fakir, zengin bütün Müslümanların hakkıdır.

* Savaşan askerlere verilecek atiyyeye ve çocukların nafakasına, İslâm'ın ve Müslümanların salâhına olduğuna dair imamın hükmettiği herşeye buradan harcanır.

4- Fey'in taksim tarzı da münâkaşa edilmiştr:

* Hazreti Ebu Bekir'e göre eşit şekilde dağıtılır. Hazreti Ali ve Atâ da bu görüştedir. Şâfiî'nin tercihi de budur.

* Hazreti Ömer, Hazreti Osman bazı durumlarda tafdile yani bir kısmına az, bir kısmına çok verilmesi gerektiğine hükmetmiştir. İmam Mâlik bu görüşü tercih etmiştir.

Kûfîler (Hanefîler), "Bu mesele imamın yetkisine bırakılmıştır, dilerse eşitliğe riayet eder, dilerse tafdile yer verir" demiştir.

Bu görüşlerin herbirini te'yid eden rivayet mevcuttur.

Sadedine olduğumuz rivayet, fey'in eşit değil, ihtiyaç durumuna göre dağıtılması gereğini ifade eder

Avf İbnu Malik