Ganimetler ve fey

Mücemm'i ibnu Cariye el-Ensari (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ile birlikte Hudeybiye sulhünde hazır bulunduk. (Sulh yapılıp) oradan döndüğümüz zaman, halk, develerini hızlandırarak (bir yere birikmeye) başladılar. Biz hayretle: "Bu insanlara ne oluyor, (niçin hayvanlarını hızlandırıp bir yere üşüşüyorlar?)" diye sorduk. "Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e vahiy gelmiş" dediler. Biz de, halkla birlikte harekete geçip develeri hızlandırdık, ilerleyince Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ı Kura'u'l-Gamim denen (Mekke ile Medine arasında Usfan'ın önünde bulanan) yerde bulduk. Devesinin üzerinde duruyordu. Halk toplanınca bize Fetih süresini tilavet buyurdular. Askerlerden biri: "Yani bu sulh bir fetih midir?" dedi. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): "Evet!" deyip ilaveten: "Muhammed'in nefsini kudret elinde tutan Zat'a yemin ederim bu bir fetihtir" buyurdu. Süre-i celileyi okumaya devam eden Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): "Allah size, ele geçireceğiniz bol bol ganimetler vaadetmiştir. İman edenler için bir delil olması ve sizi doğru yola ulaştırması için bunları size hemen vermiş ve insanların size uzanan ellerini önlemiştir" mealindeki ayete kadar (Fetih 20) okudu. (Ayet'i kerimede işaret edilen acil ganimetle) Hayber kastediliyordu. Buradan ayrılınca Hayber'e gazveye çıktık. (Elde edilen ganimet) Hudeybiye'ye katılanlara taksim edildi. Bunlar bin beş yüz kişi idi. Bunlardan üç yüzü süvari idi. Ganimet on sekiz hisseye ayrıldı. Süvari olana iki, yaya olana bir hisse verildi."

Sehl ibnu Ebi Hasme (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Hayberi iki kısma ayırdı: Biri vukua gelecek hadiseler ve kendi ihtiyacı içindi, öbür kısmı da Müslümanlar arasında taksim etti. Bu kısmı on sekiz hisseye ayırdı.

İbnu Şihab (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Hayber'i beşe taksim edip beşte birini aldıktan sonra geri kalanı, Hudeybiye Seferi'ne katılanlardan Hayber'e iştirak eden ve etmeyenler arasında taksim etti.

İbnu'z-Zübeyir (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Hayber (fethedildiği) sene, (babam) Zübeyr'e dört hisse ayırdı. Bir hisse Zübeyr için, bir hisse zilkurba [(ya giren Abdulmuttalib'in kızı ve Zübeyr'in annesi olan Safiyye Radıyallahu Anh] için, iki hisse de atı için.

İbnu ömer (Radıyallahu Anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bir gün -yani Bedir Savaşı günü- kalkıp şöyle buyurdu: "Muhakkak ki Osman Allah'ın ve Resulü (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'nün rızasına uygun bir hizmet sebebiyle gelmiştir. Ben onun adına bey'at akdediyorum." Sonra Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ganimetten hisse ayırdı, Savaşa katılmayan onun dışında kimseye hisse vermedi."

İbnu Mesud (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Bedir günü, Ebu Cehlin kılıncını bana armağan etti. Ebu Cehl'i, İbnu Mes'ud öldürmüş idi.

Sa'd İbnu Ebi Vakkas (Radıyallahu Anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), ben yanında otururken, bir grub insana ihsanda bulundu. Ancak onlardan benim daha çok hoşlandığım birine hiçbir şey vermedi. Ben: "Falanca ile aranızda ne var (ona niye vermedin)? Allah'a kasem olsun, ben onu mü'min görüyorum!" dedim. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): "Müslüman (görüyorum de!)" buyurdu. Sa'd (dayanamayıp) bu kanaatini üç kere söyledi. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) da her seferinde aynı şekilde karşılıkta bulundu. Sonuncu sefer şunu ekledi: "Ben, nazarımda daha sevgili olana hiçbir şey vermezken, yüzü üstü ateşe düşeceğinden korktuğum insanı kurtarmak için ona ihsanda bulunurum (ihsanda bulunmam sevgime ölçü değildir)"

Rafi ibnu Hadic (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Huneyn günü Ebu Süfyan İbnu Harb, Savfan İbnu Ümeyye, Uyeyne İbnu Hısn, Akra' İbnu Habis ve Alkame İbnu Ulase'den herbirine yüzer deve verdi. Abbas İbnu Mirdas'a ise daha az verdi. Bunun üzerine (aynı zamanda şair olan) Abbas İbnu Mirdas şu manada bir şiir düzdü: "Benimle atım Ubeyd'in payını Uyeyne ile Akra' arasında mı taksim ediyorsun? Ne Bedr ne de Habis, cemiyette, Mirdas'tan üstün değillerdir. Ben de onların hiçbirinden aşağı değilim. Ancak bugün sen, kimi alçaltırsan o bir daha yükselmez." Rafi' der ki: "Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) onun payını da yüz deveye yükseltti."

Hazreti Amr ibnu Abese (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) kıble istikametinde (sütre olarak) bir ganimet devesi bulunduğu halde gerisinde bize namaz kıldırdı. Namaz kılınca, hayvanın yan kısmından bir tutam yün aldı (elinde tutup göstererek): "Ganimetinizden humus dışında şu kadarı bile bana helal değildir. Humus da size iade edilecek (sizin maslahatlarınızda harcanacaktır" dedi.

Hazreti Cübeyir ibnu Mut'im (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Humustan Beni Haşim ve Beni Muttalib'e ayrılan pay hakkında konuşmak üzere Osman İbnu Affan Radıyallahu Anh ile birlikte Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e gittik. Ben: - "Ey Allah'ın Resulü," dedim, "kardeşlerimiz olan Beni Muttalib'e verdin, bize hiçbir şey vermedin. Halbuki bizim de onların da (size) yakınlığı birdir" dedim. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): - "Beni Muttalib ile Beni Haşim tek bir şeydirler!" buyurdular. Cübeyr der ki: - "Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ne Beni Abdu Şems'e, ne de Beni Nevfel'e, (Beni Haşim ve Beni Muttalib'e verdiği halde humustan) pay ayırmadı. Hazreti Ebu Bekir Radıyallahu Anh de humusu aynen Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) gibi taksim etti. Ancak O, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın yakınlarına, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın onlara verdiği kadar vermedi. Hazreti Ömer (Radıyallahu Anh) de onlara humustan verdi. Sonra da Osman (Radıyallahu Anh) verdi.

Abdurrahman ibnu Ebi Leyla (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Ali Radıyallahu Anh'yi dinledim, demişti ki: - "Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın yanında ben, Abbas, Fatıma ve Zeyd İbnu Harise toplanmıştık. Ben şunu söyledim: - "Ey Allah'ın Resulü, Aziz ve Celil olan Allah'ın kitabında zikri geçen şu humustaki hakkımızın taksimine beni vazifelendirseniz de hayatınızda bu işi ben bir yapsam! Ta ki sonradan kimse bu hususta bizimle ihtilafa düşmese!" Ali Radıyallahu Anh devamla der ki: - "Resulullah bu isteğimi yerine getirdi. Hayatı boyunca ben taksim ettim. Sonra buna, Hazreti Ebu Bekir de beni vazifelendirdi. Aynı iş, Hazreti Ömer Radıyallahu Anh devrinin son senesine kadar bende devam etti. O yıl (fetihlerden dolayı) bol mal gelmişti. Bizim hakkımızı yine ayırdı ve bana gönderdi. Ben: - "Bu sene ihtiyacımız yok, Müslümanların ihtiyacı var, onlara ver!" dedim. O da bu hisseyi Müslümanlara dağıttı. Artık, Hazreti Ömer Radıyallahu Anh'den sonra kimse beni bu işe çağırmadı. (Zaten o sene) Hazreti Ömer'in yanından çıktıktan sonra Abbas Radıyallahu Anh'a rastladığımda (hayıflanarak) bana: - "Ey Ali, dün bize öyle bir şeyi haram ettin ki, bundan sonra artık kimse bunu bize vermez!" demişti. (Meğer ne kadar doğru söylemişmiş. Dediği aynen çıktı), O ne dahi insan imiş!"

Hazreti Katade (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) gazveye bizzat iştirak edince, onun sehm-i safiyy denen riyaset hissesi olurdu. Bu hisseyi, taksimden önce köle, cariye, at gibi ganimete dahil mallardan dilediğinden alırdı. Safiyye validemiz de işte bu hissedendi. Gazveye bizzat iştirak etmediği takdirde bu hisse gıyabında ayrılırdı, ancak bu durumda seçme hakkı yoktu (ne ayrılmışsa onu kabul ederdi.)

Mâlik İbnu Evs İbni Hadesan ( Radıyallahu Anh ) naklediyor ki, • Hazreti Ömer (Radıyallahu Anh) bana haber gönderdi. Ben de gün yükseldiği zaman ona gittim. Kendisini evinde bir sedirin üzerinde, deri yüzlü bir yastığa dayanmış vaziyette oturmuş buldum. Sedirin örgü ipleri adalelerine gömülmüş durumdaydı. Bana: "Ey Malik, seni şunun için çağırdım: Senin kavminden bir kaç hane halkı peş peşe geldiler (ihtiyaç arzettiler). Ben de kendilerine biraz bağışta bulunulmasını söyledim. İşte ! Al bunu aralarında dağıtıver!" dedi. Ben: "Bu işi benden başkasına söyleseniz daha iyi olur!" dedim. Ancak o ısrarla: "Ey Malik al şunu!" dedi. Az sonra Hazreti Ömer'in azadlısı (kapıcı) Yerfe' geldi ve: "Ey müzminlerin emiri! Osman, Abdurrahman İbnu Avf, Zübeyr ve Sa'd (Radıyallahu Anh)'ın girmelerine izin veriyor musunuz? (sizi görmek istiyorlar!) dedi. O da: "Evet, buyursunlar!" diyerek izin verdi, onlar da girip selam vererek oturdular. Az sonra Yerfe' tekrar gelip: "Abbas'la Ali Radıyallahu Anh için de izin var mı?" dedi. Hazreti Ömer, onlara da izin verdi. Girdiler, selamı verip oturdular. Abbas (Radıyallahu Anh) söz alarak: "Ey müzminlerin emiri! Benimle Ali arasında hükmet!" dedi. Bunlar bir meselede ihtilafa düşmüş, birbirlerini dava ediyorlardı. Oradaki cemaat de: "Evet ey müzminlerin emiri, aralarında hükmet, onları rahatlat!" dediler. Hazreti Ömer Radıyallahu Anh (önceden gelenlere yönelerek): "Şöyle bir sakin olun!" deyip devam etti:"Arzı ve semayı ayakta tutan Allah aşkına soruyorum. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın şöyle şöyle söylediğini biliyor musunuz? "Bize mirasçı olunmaz, ne bırakmışsak o sadakadır." "Evet!" dediler. Sonra da Hazreti Abbas ve Hazreti Ali'ye yönelerek: "Arz ve sema izniyle ayakta duran Zat'ın aşkına size soruyorum, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın: "Bize mirasçı olunmaz, her ne bırakmışsak sadakadır" dediğini biliyor musunuz?" O ikisi de: "Evet!" dediler. Hazreti Ömer de: "Allahu Teala hazretleri, Resulü'ne (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bazı imtiyazlar bahsetmiştir, bunları ondan başka kimseye vermemiştir. Söz gelimi, beldeler ahalisinden Allah'ın fey kıldığı şeyler (hassaten) Allah ve Resulü'ne aittir. Allah Resulü (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Beni Nadir'in mallarını aranızda taksim etti. Allah'a kasem olsun, o işte, kendisini size tercih etmedi, sizi bırakıp, onu kendisi almadı. (Nitekim, onu aranızda dağıttı.) Sadece şu mal (kendisine) kaldı. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bundan (ailesinin) yıllık nafakasını alır, mütebakisini beytü'l-male koyardı" dedi.

Malik ibnu evs ibni hadesan (Radıyallahu anh) naklediyor ki, (Yukarıdaki vak'a ile alakalı olan) bir rivayet şöyledir: Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) (yıllık ihtiyacını aldıktan sonra) geri kalanı Allah'ın malı kılar (Beytu'l-male koyar) idi. • Ömer (Radıyallahu Anh) sonra (cemaate yönelerek) dedi ki: - "Arz ve semanın izniyle ayakta durduğu Zat aşkına sizden soruyorum, bunu biliyor musunuz?" Onlar: "Evet!" dediler. Sonra Hazreti Ömer teker teker, Hazreti Abbas ve Hazreti Ali'ye yönelerek, öbür cemaate yaptığı gibi, aynı şekilde yemin vererek bu hususu bilip bilmediklerini sordu. Her ikisi de: "Evet, biliyoruz!" dediler. Sonra Hazreti Ömer (Radıyallahu Anh) sözüne devam etti: - "(Hatırlayın! Siz,) Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) vefat edince, Ebu Bekir'e bu meseleyi götürdünüz. O, size: "Ben Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın velisiyim, ikiniz bana ihtilafınızı getirdiniz, sen ey Abbas, kardeşin oğlunun mirasını taleb ediyorsun, sen de ey Ali, hanımın Fatıma'nın babasından olan mirasını taleb ediyorsun" dedi. Ve devamla: "Ebu Bekir Radıyallahu Anh size, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın şu sözünü hatırlattı: - "Bize varis olunmaz. Her ne bıraktı isek sadakadır." Siz ikiniz (onu ithamda) ittifak ettiniz. (Allah biliyor o, bu tatbikatta doğru, iyi, isabetli ve hakka uygun hareket ediyordu. Sonra Ebu Bekir Radıyallahu Anh vefat etti. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ve Ebu Bekir'in velisi ben oldum, böylece o malın sorumluluğu bana geçti. Allah biliyor, bu işte ben de doğru, iyi, isabetli ve hakka uygun hareket ediyorum. Şimdi (ey Abbas!) sen ve Ali bana geldiniz. Meseleniz aynı mesele. Bana: "(Beni Nadir'den kalan fey malını) bize ver!" diyorsunuz. Ben de şu cevabı veriyorum: - "Dilerseniz, bir şartla o malı size vereyim. O şart da şudur: - "Bu malı, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), (Ebu Bekir ve sorumluluğunu aldığım günden beri ben) nasıl kullandı isek sizin de öyle kullanacağınıza dair Allah'a söz vermenizdir. Onu bu şartla aldınız mı? Tamam mı?" Onlar: "Evet!" dediler. Hazreti Ömer de: - "Sonra siz bana aranızda (başka şekilde) hükmedeyim diye (mi)? geldiniz. Hayır, vallahi aranızda, kıyamet kopuncaya kadar, bundan başka bir hüküm veremem. Bu şartı yerine getirmede aciz kalırsanız, malı bana iade ediverin" dedi. (Kaynaklar önceki rivayette kaydedilenlerdir.)

Hazreti Enes (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e Bahreyn'den bir mal getirildi. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): - "Bunu mescide dökün" dedi. Bu mal (şimdiye kadar) Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e gelenlerin en çok olanı idi. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) namaza gitti ve mala hiç nazar etmedi. Namaz bitince gelip malın yanında durdu. Her gördüğüne ondan veriyordu. Derken amcası Abbas Radıyallahu Anh geldi ve: - "Ey Allah'ın Resulü, bana da ver. Zira ben hem kendimin, hem de Akil'in (esaretten kurtuluş) fidyesini verdim!" dedi. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) da: - "Al!" dedi. Bunun üzerine o da torbasını iyice doldurdu. Sonra onu sırtlamaya çalıştı, ancak muvaffak olamadı. "Ey Allah'ın Resulü, birilerine söyle de sırtıma kaldırıversin" dedi ise de: "Hayır" cevabını aldı. Bunun üzerine, Abbas: - "Öyleyse sen sırtıma kaldırıver!" dedi. Yine: "Hayır!" cevabını aldı. Bunun üzerine Abbas, torbadan bir miktarını döktü, tekrar sırtlamaya çalıştı, yine kaldıramadı. Ve: "Birilerine söyle sırtıma kaldırıversin!" dedi. "Hayır!" cevabını alınca, yine: "öyleyse sen kaldırıver" dedi. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) buna da "Hayır!" deyince Abbas bir miktar daha boşalttı, sonra kaldırıp omuzuna koyup çekip gitti. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), Abbas Radıyallahu Anh'ın para hırsına taaccübünden, bize görünmez oluncaya kadar gözleriyle onu takip etmişti. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) tek dirhem kalıncaya kadar oradan ayrılmadı.

Avf Ibnu Malik (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e fey malı gelince, hemen gününde dağıtırdı. Evliye iki hisse, bekara bir hisse verirdi.

Ibnu Ömer (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Hayber mahsulünden her sene zevcelerine yüz vask veriyordu. Bunun seksen vaskı hurma, yirmi vaskı arpa idi. Hazreti Ömer (Radıyallahu Anh) halife olunca, Hayber'den Yahudileri çıkardığı zaman orayı taksim etti ve Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın zevcelerini muhayyer bıraktı. Dileyene arazi ve (sulama) suyu verecek, dileyene de eskiden olduğu şekilde belli miktardaki vaskı verecekti. Bazıları arazi ve suyu tercih etti -ki Hazreti Aişe ve Hafsa (Radıyallahu Anh) bu gruptandı- bir kısmı da kendilerine hurma verilmesini tercih etti.

Ebû Hureyre (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) buyurdular ki: "Peygamberlerden (Aleyhisselam) biri, gazveye çıktı da kavmine: - "Nikahla bağlanıp, gerdeğe girmek istediği halde henüz gerdek yapmadığı kadını olan benimle gelmesin, keza bina yapıp henüz çatısı atılmamış inşaatı olan da gelmesin, keza gebe koyun veya develer satın alıp doğurmalarını bekleyeniniz varsa o da gelmesin" dedi. Gazveye çıktı. Derken tam ikindi namazı sırasında veya buna yakın bir zamanda (fethedeceği) beldeye yaklaştı. Güneş'e: "Sen bir memursun, ancak ben de bir memurum" dedi ve Allah'a yönelerek: Ey Rabbim, şu güneşi bize durdur (da namazımız geçmesin!)" diye dua etti. Güneş, o yerlerin fethini Allah müyesser kılıncaya kadar durduruldu. Sonra elde edilen ganimetleri topladılar. Toplanan ganimetleri yemek üzere ateş geldi. Fakat ateş tatmadı bile. Bunun üzerine Peygamber: "İçimizde ganimetten çalan bir hırsız var, her kabileden bir kişi bana biat etsin!" dedi. Bu suretle ona biat etmeye başladılar. Derken bir adamın eli peygamerin eline yapışıp kaldı. "Hırsız bu kabilede. Kabilenin her ferdi bana teker teker biat etsin!" dedi. Biat etmeye başladılar, iki veya üç kişinin eli O'nun eline yapıştı kaldı. "Ganimet hırsızı sizde" dedi. Öküz başı kadar iri bir altın getirdiler. Ganimet yığınının içine o da atıldı. Ateş gelip ganimeti yedi. Bilesiniz, bizden önce hiçbir ümmete ganimet helal kılınmamıştır. Ganimetleri Allah sadece bize helal kıldı. Bu da, bizde gördüğü aczimiz ve za'fımız sebebiyledir."

Ebû Hureyre (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bir gün kalkıp gulül'ü (yani ganimet malından çalma) hatırlattı, bunun kötülüğünü, günahının büyüklüğünü belirtti ve bu meyanda şunları söyledi: - "Sakın sizden birini, kıyamet günü, boynunda böğürmesi olan bir deve olduğu halde bana gelmiş: "Ey Allah'ın Resulü, bana yardım et!" diye yalvarıyor ve kendimi de cevaben: "Senin için hiçbir şey yapamam, ben sana tebliğ etmiştim" der bulmayayım..." Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bu tarzda hayvanları ve diğer ganimet mallarını teker teker zikretti.

Semüre ibnu Cündeb (Radıyallahu Anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın şöyle söylediğini haber verdi: "Kim ganimet hırsızını gizlerse bu da onun gibi olur."

Abdullah ibnu Amr ibnu'l As (Radıyallahu Anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) bir ganimet ele geçirilince, Hazreti Bilal Radıyallahu Anh'e emrederdi, o da halka yüksek sesle duyulur, askerler de ganimet olarak ne ele geçirmişse getirip teslim ederdi. Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) de önce beşte birini (humus) alır, geri kalanı taksim ederdi. Bir gün, (Bilal'in) çağırmasından sonra bir adam kıldan mamul bir yular getirdi ve: "Ey Allah'ın Resulü, ganimet olarak biz de bunu ele geçirmiştik!" dedi. "Sen," dedi, "üç kere bağırdığı vakit Bilal'i işitmedin mi? O zaman niye getirmedin?" Adam, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e (gecikmenin sebebiyle ilgili olarak kabul görmeyen) özürler beyan etti. Ancak neticede şu cevabı aldı: "Hayır! Bunu senden kabul etmiyorum. Kıyamet günü sen bununla birlikte geleceksin."

Abdullah ibnu Amr İbnü'l As (Radıyallahu Anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın ağırlıklarının başını bekleyen Kerkere denen bir zat vardı, derken vefat etti. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): "O cehennemdedir!" buyurdu. Bu söz üzerine adamı görmeye gittiler. Üzerinde, ganimetten çalınmış bir aba buldular."

Zeyd ibnu Halid (Radıyallahu Anh) naklediyor ki, • Hayber Savaşı sırasında Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın ashabından biri öldürülmüştü. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e haber verildi. "Arkadaşınız üzerine namaz kılın!" dedi. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın sözü üzerine, halkın çehresi değişmiş, (bir soğukluk çökmüştü). Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) açıkladı: "Arkadaşımız Allah için cihad sırasında ganimetten çalmıştır. Bunun üzerine, maktulün eşyasını karıştırdık. Yahudilere ait boncuk kolyelerden iki dirhem bile etmeyen bir kolyeyi çalmış olduğunu gördük.

Salih ibnu Muhammed ibni Zaide (Radıyallahu Anh) naklediyor ki, • Mesleme Radıyallahu Anh ile birlikte Rum diyarına girdik. Ganimetten çalan bir adam getirildi. Mesleme, bu mesele hakkında Salim'e sordu. Salim şu cevabı verdi: "Babam'ı (Abdullah İbnu Ömer) Radıyallahu Anh dinledim, babası Ömer Radıyallahu Anh'den naklen Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın şu sözünü rivayet etmişti: "Kim ganimetten çalarsa, (bütün) eşyasını yakın, kendisini de dövün." Salih İbnu Muhammed devamla der ki: "Adamın eşyası arasında bir Mushaf bulduk. Salim'e bunun hakkında da sorduk (yakalım mı? diye). "Onu satıp, bedelini tasadduk edin!" buyurdu.

Abdullah ibnu Amr ibnu'l As (Radıyallahu Anh) naklediyor ki, • Hazreti Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), Ebu Bekir ve Ömer Radıyallahu Anh, ganimet hırsızının mallarını yaktılar ve kendisini de dövdüler."

Asım İbnu Küleyb (Radıyallahu Anh) babası Küleyb'den (Radıyallahu Anh) o da ensari birinden naklederek anlatıyor: • "Biz Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) ile birlikte bir sefere çıkmıştık. Sefer sırasında şiddetli bir kıtlık ve sıkıntıya maruz kaldık. Derken, bir ganimet ele geçirdik. Askerler, onu hemen yağmalayıverdiler. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), yaya olarak (teftiş maksadıyla) yanımıza geldiğinde tencerelerimiz kaynamaya başlamıştı bile. Yayı ile tencereleri deviriverdi. Etleri de toprağa buladı. (Hepsini böylece yenmeyecek hale getirdikten) sonra şu açıklamayı yaptı: "Yağma malı, iaşeden daha helal değildir" veya (şöyle demişti): "Laşe, yağma malından daha helal değildir." (Rivayetin sonundaki) şek ravilerden Hennad'a aittir."

Sab İbnu Cessame (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) buyurdular ki: - "Koruluk ittihazı, sadece Allah ve Resulü'ne ait (bir hak)tır."

Şihdbu'z-Zührî (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Bize ulaşan habere göre, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Nakii, Hazreti Ömer (Radıyallahu Anh) de Şeref ve Rebeze'yi hima ilan etmişlerdir.

İbnu Abbas (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Cahiliye devrinde taksim edilmiş olan her mal, taksim edildiği şekil üzeredir. İslam döneminde yapılan taksimat, İslam'ın taksim esasına göredir.

İmam Malik, Sevr İbnu Zeyd ed-Dili'den mürsel olarak rivayet ettiğine göre ed-Dili demiştir ki: • "Bana Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın şöyle söylediği ulaştı: - "Hangi ev veya arazi, cahiliye devrinde taksim edilmiş ise, artık o, cahiliye taksimi üzerinedir. Ancak hangi ev veya arazi, taksim edilmeden İslam'a girmiş ise, artık onun taksimi İslam'a göre yapılır."

Nafi (Radıyallahu anh), İbnu Ömer (Radıyallahu Anh)'den anlatıyor: • "İbnu Ömer'in bir kölesi kaçarak Rum diyarına geçti. Bilahare, Halid İbnu'l-Velid Radıyallahu Anh Rumlara galebe çaldı. (Esirler arasında, kaçan bu köle de vardı) Halid köleyi İbnu Ömer'e iade etti. Onun kaybolan bir atı vardı. (Askerler) onu da ele geçirdiler. Halid atı da İbnu Ömer'e iade etti" (Bu rivayetin lafzı Buhari'nin rivayetine uygundur.) Bir rivayette: "Hazreti Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) zamanında kaçan bir at mevzubahistir." Muvatta'nın bir rivayetinde, düşman tarafından ganimet edildikten sonra ele geçirilen bir köle ve at mevzubahistir. Bunlar, taksimden önce eski sahibine iade edilebilirler. Ebu Davud, köleyi mevzubahis eder ve Hazreti Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in taksime tabi tutmadan eski sahibine iade ettiğim belirtir.

İbnu Ömer (Radıyallahu anh) naklediyor ki, • Biz gazvelerimiz sırasında, bal ve kuru üzüm elde ederdik ve bunları (taksim edilmek üzere, diğer ganimet mallarının yanına) kaldırmaz, yerdik.

Ümmü'l Müm'minin Hazret-i Aişe (Radıyallahu anha) naklediyor ki, • Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'e içerisinde boncuk bulunan bir dağarcık getirildi. Boncukları Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem), hür ve cariye kadınlar arasında dağıttı. Hazreti Aişe (Radıyallahu anha) devamla der ki: - "Babam da (boncuğu) hür-köle ayrımı yapmadan kadınlara dağıtırdı."

El-Misver İbnu Mahreme (Radıyallahu Anh)'ye Amr İbnu Avf (Radıyallahu Anh) şunu anlatmıştır: • "Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Ebu Ubeyde Radıyallahu Anh'yi Bahreyn'e, oranın cizyesini getirmek üzere yolladı. Mallarla dönünce Ensar geldiğini işitti. Sabah namazını Hazreti Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'le kıldılar. Namaz bitince, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın etrafını sardılar. Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) tebessüm buyurdular ve: "Öyle zannediyorum, Ebu Ubeyde'nin birşeyler getirdiğini işittiniz" dedi. Hep birlikte: "Evet!" dediler. Bunun üzerine şunları söyledi: "Öyleyse sevinin ve sizi sevindiren şeyi ümid edin, Allah'a yemin olsun, sizler için fakirlikten korkmuyorum. Ben size dünyanın genişlemesinden korkuyorum. Sizden öncekilere dünya genişlemişti de hemen dünya için birbirleriyle boğuşmaya başladılar ve helak oldular. Genişleyen dünyanın onlar gibi sizi de helak etmesinden korkuyorum."

Sa'lebe İbnu Ebî Malik anlatıyor: • Ömer İbnu'l-Hattâb (radıyallahu anh), bir kısım yün elbiseyi Medineli kadınlar arasında taksim etmişti, geriye yeni bir giysi kaldı. Yanındakilerden bazıları kendisine: - "Ey müminlerin emiri, bunu da senin yanında bulunan Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'ın kızına ver" dediler. Bununla, Hazreti Ali Radıyallahu Anh'in kızı Ümmü Gülsüm'ü kastediyorlardı. Hazreti Ömer(r.a.) şöyle dedi: - Ümmü Selit, buna daha çok hak sahibidir. [Ümmü Selit, Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e biat eden Ensar kadınlarındandı.]* Hz. Ömer(r.a.) söze devamla buyurdular ki: O (Ümmü Selit) bize Uhud Savaşı'nda kırbalarla su taşıyordu. * [Ümmü Selit, Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'e biat eden Ensar kadınlarındandı.] ifadesinin Hz. Ömer'e mi ait yoksa Ümmü Selit hakkında ziyade bilgi vermek isteyen raviye mi ait olduğu hadis metninden net olarak anlaşılamadığı için köşeli parantez içine alınmıştır. Bununla beraber قَالَ عُمَرُ ifadesiyle ikinci kez Hz. Ömer buyurdular ki denilmesi, arada kalan kısmın ona ait olmadığı fikrini akla getirmektedir (Doğrusunu Allah bilir).